است ستمگرى و ناروائى و انحراف ، مرتكب مىگردى و براى خويش ذخيره مىنمائى ، چندانكه پيمانه ات پر گشته است ، و ميان تو و مرگ جز يك چشم بر همزدن باقى نمانده است . بنابر اين براى روز مشهود رستاخيز ، كار خير تضمين كننده اى انجام بده براى آن روز كه چاره و گريزى نيست . . . » ( 1 ) 54 - ابن عباس در نطقى در بصره چنين مىگويد : « مردم ! براى حركت به طرف امام و پيشوايتان آماده شويد . در راه خدا سبكبار و گرانبار بسيج شويد ، و با جان و مال جهاد كنيد ، زيرا شما اينك همراه امير المؤمنين عليه كسانى مىجنگيد كه پيمان گسسته و ريختن خون مؤمنان را روا شمرده و ستمگرند و قرآن نمىخوانند و حكم قرآن را نمىشناسند و به دين حق پايبند نيستند . » عمرو بن مرجوم عبدى برخاسته در جواب نطقش چنين مىگويد : « خدا امير المؤمنين را موفق بدارد و حكومت يك پارچه بر مسلمانان را برايش فراهم آورد ، و پيمان گسلان ستمگرى را كه قرآن نمىخوانند لعنت كند ، ما به خدا قسم ! به آنها كينه مىورزيم و براى خدا از آنها گسسته و كناره جسته‌ايم » ( 2 ) 55 - عمار ياسر ، در اثناى جنگ صفين مىگويد : « مسلمانان ! مىخواهيد كسى را تماشا كنيد كه با خدا و پيامبرش دشمنى نموده و عليه آنها تلاش كرده و عليه مسلمانان به تجاوز مسلحانه دست زده است و از مشركان پشتيبانى كرده است و وقتى خدا خواسته دينش را حمايت و نمايان گرداند و پيامبرش را يارى دهد او آمده پيش پيامبر ( ص ) و اظهار مسلمانى نموده است در حالى كه به خدا قسم ! نه از روى ميل ، بلكه از ترس چنين كرده و هنگامى كه پيامبر ( ص ) در گذشته به خدا قسم مىدانسته‌ايم كه او دشمن مسلمانان و دوستدار تبهكاران بوده است ؟ هان ! آن شخص ، معاويه است . بنابر اين او را لعنت كنيد : خدا لعنتش كند . و با او بجنگيد ، زيرا از كسانى است كه مشعل دين خدا را خاموش ساخته و دشمنان خدا را پشتيبانى مىكنند . » ( 3 )

--> ( 1 ) - الامامة و السياسه 1 / 153 + جمهرة الخطب 2 / 242 . ( 2 ) - كتاب صفين 130 ، 131 . ( 3 ) - رك : تاريخ طبرى 6 / 7 + كتاب صفين 240 + تاريخ الكامل ابن اثير 3 / 136 .